BASIN ÇALIŞANLARININ HAKLARI BİR BİR ELLERİNDEN ALINDI
Bursa Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Nuri Kolaylı “10 Ocak Basın Bayramı” nedeniyle yazılı bir açıklama yaptı.
Meslektaşlarımıza önemli kazanımlar getiren 212 sayılı yasanın 10 Ocak 1961 yılında yürürlüğe girmesiyle birlikte, her yıl 10 Ocak tarihinin “Çalışan Gazeteciler Bayramı” olarak kutlandığını hatırlatan Kolaylı, kabul edildiği dönemde meslektaşlarımıza önemli sosyal güvenceler getiren ve çalışma koşullarında iyileştirmeler sağlayan yasanın, özellikle son 25 yıl içinde sürekli aşındırılarak işlemez hale getirildiğine dikkat çekti. Kolaylı açıklamasında şu görüşlere yer verdi.
Süreç içinde meslektaşlarımız sosyal güvenlikten yoksun, toplu sözleşmesiz ve geleceği belirsiz bir yaşama mahkûm edildi. 2008 yılında yapılan düzenleme ise, meslektaşlarımızın yıpranma hakkına darbe vurdu. Mesleğine 24 saatini veren ve her türlü zor koşulda görev yapan meslektaşlarımızın yıpranma hakkı, tüm karşı çıkışımıza ve direnişimize rağmen elimizden alındı.
10 Ocak 1961’in aksine, günümüzde gazetecilerin iş güvenliğinden ve çalışma koşullarının çağın gereklerine uygun olduğundan söz edebilmek mümkün değildir.
Açıktır ki günümüzde kutlanması, kıvanç duyulması gereken bir bayram yoktur ortada. Bu nedenle, basın çalışanlarının iş ve sosyal güvencelerinin teminat altına alınmasını sağlayacak yasal düzenlemeler yapılıncaya kadar 10 Ocak’ları bayram değil, "Dayanışma Günü" olarak değerlendirmeye devam edeceğiz.
212 Sayılı Yasa işlemez hale geldiğinden, 5953 sayılı, “Basında Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun”, günümüz şartlarına uyarlanarak meslektaşlarımızın lehine yeniden düzenlenmelidir. Önümüzdeki dönemde, 5953 sayılı kanunun basın çalışanlarına eski haklarına verecek şekilde düzenlenmesi için mücadele edeceğiz.
Tüm meslektaşlarımın 10 Ocak Basın Emekçileri Dayanışma Gününü kutlar, basın bayramını gerçek anlamıyla kutlayabileceğimiz günlere elbirliğiyle ulaşmak umuduyla sevgilerimi sunarım.”
10 OCAK'IN TARİHÇESİ
5953 sayılı basın çalışanlarının haklarını düzenleyen yasa, 10 Ocak 1961 tarihli 212 sayılı yasa ile getirilen değişikliklerle basın sektöründe çalışanların özlük haklarında çok önemli kazanımlar sağladı. Bu kazanımlar, dönemin Türkiye Gazeteciler Sendikası ve basın örgütleri tarafından "bayram" olarak kabullenildi.
Ne var ki, basın işverenleri yasayı protesto etti ve gazetelerini çıkarmama kararı aldılar. 3 gün süre ile 5 büyük gazete, işverenlerin kararı ile yayınlanmadı.
Gazeteciler, okuru gazetesiz bırakmamak amacıyla Türkiye Gazeteciler Sendikası çatısı altında kenetlendiler ve "Basın" adı altında gazete yayınladılar. Gazete yöneticisinden, üretimin her aşamasında görevli emekçiye kadar tüm basın çalışanlarının sendika çatısı altında kenetlenmeleri, gazete sahiplerinin direnişini kırdı. 212 sayılı yasa böylece yürürlüğe girdi ve yaygın uygulama alanı kazandı.
Ne var ki, özellikle 1990 sonrası dönemde ve basından medyaya dönüşüm sürecinde, sermayenin sektöre girmesiyle bu kazanımlar "uygulamada" tek tek elden çıktı.
